Werken etherische oliën zonder geurvermogen? Aromatherapie bij anosmia
Waarom aromatische moleculen hun werk doen – ook als je ze niet kunt ruiken
Deze week gaf ik een training voor medewerkers van het CJI: “AI-proof je brein” – een programma waarin we oefeningen doen om je zenuwstelsel te versterken en je brein veerkrachtiger te maken in een wereld vol digitale prikkels. We werkten met ademhalingsoefeningen, bewuste pauzes en natuurlijk – etherische oliën.
En toen kwamen de vragen.
Twee deelnemers stelden dezelfde vraag: zij hebben geen geurvermogen. De één door een ongeval, de ander door een virale infectie. En zij vroegen zich af: “Als ik de oliën niet kan ruiken, heeft het dan nog wel effect op mijn zenuwstelsel?”
Het mooie is: die vraag krijg ik regelmatig. Via mijn app, in trainingen, van klanten die twijfelen of ze die flesjes nog wel moeten gebruiken nu ze (tijdelijk of permanent) hun reukzin zijn kwijtgeraakt.
En telkens is mijn antwoord hetzelfde: Ja. Etherische oliën werken nog steeds. Ook zonder geur.
Maar ik snap dat je wil begrijpen waarom en hoe.
Dus laat me je de wetenschap geven.
Download hier je gratis Geurtraining Protocol →
De 3 pathways van etherische oliën: geur is er maar één
Wanneer je etherische oliën gebruikt, zijn er drie manieren waarop ze je lichaam binnenkomen en hun werk doen:
1. AROMATISCH – Via je neus naar je brein
Dit is wat de meeste mensen kennen: je ruikt lavender, je voelt je rustiger.
De aromatische moleculen gaan via je reukzenuwen naar je olfactorische bulb – het enige punt waar je centrale zenuwstelsel direct contact heeft met de buitenwereld. Van daaruit bereiken ze je limbische systeem (de gebieden die emotie, geheugen en stress reguleren) binnen enkele seconden.
Dit is de snelste route. Maar het is niet de enige.
2. TOPISCH – Via je huid naar je bloedbaan
Etherische oliën zijn lipofiel – ze hebben affiniteit met vetachtige substanties. Je huid bevat natuurlijke lipiden, waardoor de moleculen effectief worden geabsorbeerd.
De wetenschap: Studies tonen aan dat binnen 15-30 minuten na topische toepassing, werkzame componenten detecteerbaar zijn in je bloedbaan (Herman & Herman, 2015). Een studie met lavender olie toonde aan dat linalool en linalyl acetaat (de belangrijkste componenten) in het bloed werden gevonden na een zachte buikmassage met een 2% lavender-olie blend – met een piek na ongeveer 30 minuten.
De moleculen circuleren door je lichaam, bereiken je hersenen, je organen, je spieren. Ze beïnvloeden je zenuwstelsel, je hormoonbalans, je cellulaire communicatie die gezond herstel van weefsel bevordert – zonder dat je ze hoeft te ruiken.
3. INTERN – Via je spijsverteringssysteem
Uitsluitend CPTG (Certified Pure Tested Grade) gedestilleerde oliën zoals doTERRA zijn gevalideerd voor veilige inname. Ze werken via je gastro-intestinale systeem en worden geabsorbeerd in je bloedbaan, waarna ze je hele systeem bereiken.
Dit is de meest directe systemische werking – geen omweg via neus of huid, maar rechtstreeks je lichaam in.
Maar wat als je niet kunt ruiken? Dan mist toch een deel?
Ja. En nee.
Wat je mist: de bewuste olfactorische ervaring. De emotionele associatie met een geur. Het moment van “ah, ik ruik lavender, dat betekent ontspanning.”
Wat je NIET mist: alle farmacologische effecten. En dat geldt voor álle drie de pathways – inclusief aromatisch gebruik.
Dit is het cruciale inzicht dat de wetenschap ons geeft.
Studie 1: Lavender werkt ook bij anosmia
Een baanbrekende studie uit 2013 (gepubliceerd in Life Sciences) onderzocht of lavender olie nog steeds een anxiolytisch (angstverminderd) effect had bij muizen met anosmia – muizen die kunstmatig waren gemaakt dat ze niet konden ruiken.
Resultaat: De anxiolytische effecten van lavender olie inhalatie waren identiek bij muizen met en zonder geurvermogen.
Conclusie van de onderzoekers: “These results suggest that olfactory system activation is unlikely to participate in the anxiolytic-like effect of lavender essential oil inhalation.”
Met andere woorden: het kalmerende effect van lavender werkt via een ander mechanisme dan alleen geur.
Studie 2: TRP receptoren – het niet-olfactorische systeem
Tijdens COVID zijn veel mensen hun reukzin kwijtgeraakt. Dit leidde tot uitgebreid onderzoek naar hoe etherische oliën werken bij anosmia.
Wat wetenschappers ontdekten: etherische oliën activeren TRP receptoren (Transient Receptor Potential receptors) – sensoren in je lichaam die reageren op temperatuur, pijn, chemische stoffen. Deze receptoren zitten overal in je lichaam: in je huid, je luchtwegen, je ingewanden.
Zelfs als je olfactorische systeem niet werkt, worden deze receptoren nog steeds geactiveerd door de moleculen uit etherische oliën.
Dit verklaart waarom mensen zonder geurvermogen nog steeds effecten ervaren van etherische oliën bij topische toepassing of inname.
Studie 3: Dermale absorptie is krachtig genoeg
Meerdere studies hebben aangetoond dat componenten uit etherische oliën niet alleen worden geabsorbeerd via de huid, maar ook actief blijven in je bloedbaan voor 4-6 uur (voor de meeste oliën) tot 8 uur (voor oliën zoals Frankincense).
Een systematisch review van 112 studies (gepubliceerd in Pharmaceutics, 2022) concludeerde: “Essential oils and their volatile constituents can penetrate through the skin as well as enhance penetration of different drugs from topical formulation into the lower skin layers.”
De effecten zijn systemisch – ze beïnvloeden je hele lichaam, inclusief je zenuwstelsel, je cellulaire processen en je hormonale balans.
Praktisch: hoe gebruik je etherische oliën zonder geurvermogen
Alle drie de pathways werken nog steeds
Dit is het goede nieuws: je hoeft geen enkele toepassing over te slaan.
Aromatisch:
- Ja, ook diffusen werkt nog steeds – de moleculen worden geïnhaleerd en geabsorbeerd via je longen
- Via je luchtwegen bereiken ze je bloedbaan en activeren ze TRP-receptoren
- De deelnemers in mijn CJI workshop ervoeren dit: ze konden de effecten waarnemen, ook zonder de geur bewust te ruiken
- Gebruik een diffuser of persoonlijke inhaler zoals je altijd zou doen
- Het enige verschil: je ervaart geen geurassociatie, maar de moleculen doen hun farmacologische werk
Topisch:
- Verdun altijd met een carrier oil (bijvoorbeeld fractionated coconut oil)
- Gebruik 1-2 druppels etherische olie per theelepel carrier
- Beste plekken voor absorptie: voetzolen, polsen, nek (dunne huid + goede bloedvoorziening)
- Laat de olie minimaal 15-20 minuten inwerken voordat je het afspoelt
Intern:
- Gebruik alleen CPTG-gecertificeerde oliën (zoals doTERRA)
- Veilige oliën voor inname: Lemon, Peppermint, DigestZen, OnGuard, Lavender
- Begin conservatief: 1 druppel in een vegetarische capsule of verdund in 250ml water
- Neem 30 minuten voor je gewenste effect (bijvoorbeeld 30 min voor bedtijd bij slaapondersteunende oliën)
Gebruik oliën met krachtige systemische werking
Sommige oliën zijn bijzonder effectief via topische of interne toepassing:
- Frankincense: ondersteunt gezonde hersenfunctie en heeft neuroprotectieve eigenschappen
- Copaiba: bevat cannabinoïden die het endocannabinoïde systeem ondersteunen
- Turmeric: bevat curcumine, ondersteunt gewrichten en spieren via systemische werking
- Adaptiv capsules: geformuleerd voor systemische stressreductie via inname
- Deep Blue: voor spier- en gewrichtspijn via topische toepassing
Waarom dit belangrijk is
De vraag “werken etherische oliën zonder geur” gaat over iets groters: geloven mensen dat natuurlijke middelen farmacologisch actief zijn, of denken ze dat het alleen placebo is?
Laat me duidelijk zijn: etherische oliën zijn geen vage wellness-trend.
Ze zijn bioactieve moleculen met aantoonbare farmacologische effecten:
– binden aan receptoren.
– beïnvloeden neurotransmitters.
– ondersteunen cellulaire communicatie en weefselrespons.
– worden gemetaboliseerd door je lever.
– hebben halfwaardetijden die gemeten kunnen worden.
Dit zijn geen sprookjes. Dit is biochemie.
En ja, de psychologische component van geur is krachtig – niemand ontkent dat. Maar de farmacologische werking staat daar los van.
Als je geen geurvermogen hebt, mis je een deel van de ervaring. Maar je mist niet de effectiviteit.
Wetenschappelijke bronnen
Voor wie dieper wil duiken:
- Anosmia en lavender studie:
Yamada K, Miura T, Mimaki Y, Sashida Y. “Anosmia does not impair the anxiolytic-like effect of lavender essential oil inhalation in mice.” Life Sciences. 2013;92(24-26):1073-1079.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0024320513001926 - Dermale absorptie van etherische oliën:
Herman A, Herman AP. “Essential oils and their constituents as skin penetration enhancer for transdermal drug delivery: a review.” Journal of Pharmacy and Pharmacology. 2015;67(4):473-485.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25557808/ - Lavender absorptie via huid:
Cal K. “Skin penetration of terpenes from essential oils and topical vehicles.” Planta Medica. 2006;72(4):311-316.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16557471/ - TRP receptoren en etherische oliën bij COVID anosmia:
Ceccarelli G, et al. “Olfactory training with essential oils for patients with post-COVID-19 smell dysfunction: A case series.” Integrative Medicine Research. 2023;12(2):100936.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10102705/ - Systematisch review penetratie-effecten:
Mwesigwa E, et al. “Systematic Review on the Effectiveness of Essential and Carrier Oils as Skin Penetration Enhancers in Pharmaceutical Formulations.” Pharmaceutics. 2022;14(2):343.
https://www.mdpi.com/2218-0532/90/1/14 - Tisserand Institute over aromatherapie en anosmia:
“Aromatherapy: Does it still work if you’ve lost your sense of smell?”
https://tisserandinstitute.org/learn-more/aromatherapy-smell/ - Skin permeation mechanismen:
Çalışkan UK, Karakuş MM. “Essential Oils as Skin Permeation Boosters and Their Predicted Effect Mechanisms.” Journal of Dermatology & Skin Science. 2020;2(3):24-30.
https://www.dermatoljournal.com/articles/essential-oils-as-skin-permeation-boosters-and-their-predicted-effect-mechanisms.html
Tot slot
Die twee deelnemers bij mijn training? Ze konden live ervaren dat de aromatische moleculen wel degelijk effect op ze hadden.
Ze gingen tevreden naar huis. Met de wetenschap dat etherische oliën nog steeds hun zenuwstelsel kunnen ondersteunen.
Dat ze alle drie de toepassingen nog steeds kunnen gebruiken – aromatisch, topisch én intern.
Want moleculen doen hun werk – ook zonder dat je bewust de geur waarneemt.
Klaar om dit een go te geven?
Waar wacht je dan nog op? Download het PDF, bestel de oliën en let’s go. Je zenuwstelsel wacht op input – en de wetenschap staat aan jouw kant.
🎁 GRATIS DOWNLOAD: Complete Geurtraining Gids
Wil je zelf aan de slag met geurtraining? Of ken je iemand die zijn/haar reukzin wil herstellen?
Ik heb een complete geurtraining gids voor je samengesteld met:
- Het wetenschappelijk gevalideerde 4-oliën protocol
- Stap-voor-stap instructies
- Uitgebreid 8-oliën protocol voor optimaal herstel
- Alle wetenschappelijke studies
- Directe bestellinks voor de juiste oliën
Download hier je gratis Geurtraining Protocol →
🧠 Brain-Training met aromatische moleculen
Wil je meer dan alleen een PDF? Ik geef ook live brain-training sessies waarin we met aromatische moleculen je zenuwstelsel versterken en je brein veerkrachtiger maken. Perfect voor teams, organisaties of individuele trajecten.
Benieuwd wat ik voor jouw organisatie kan betekenen?
📧 tanja@your-good.life
Tanja
Holistic Health Coach • doTERRA Blue Diamond Leader • Creator of the GOOD. method
